معرفی کامل دادگاه های کیفری و جرایم قابل رسیدگی در هر کدام

لیست دادگاه های کیفری

لیست دادگاه های کیفری در ایران

بر اساس ماده ۲۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه‌های کیفری ایران به پنج دسته اصلی تقسیم می‌ شوند:

دادگاه کیفری یک

رسیدگی به جرایم مهم مانند:

• جرایم مستوجب اعدام
• حبس ابد
• قطع عضو
• جرایم تعزیری درجه ۳ و بالاتر
• جرایم سیاسی و مطبوعاتی

دادگاه کیفری دو

مرجع رسیدگی به اغلب جرایم عمومی است؛ یعنی هر جرم کیفری که در صلاحیت دادگاه دیگری نباشد، در این دادگاه رسیدگی می‌شود. مانند بسیاری از جرایم مربوط به سرقت، ضرب و جرح، کلاهبرداری، خیانت در امانت و... (در صورتی که در صلاحیت کیفری یک یا انقلاب نباشند).

دادگاه انقلاب

صلاحیت رسیدگی به جرایم خاص از جمله:

• جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی
• محاربه و افساد فی‌الارض
• برخی جرایم مرتبط با مواد مخدر و روان‌گردان
• برخی جرایم اقتصادی و سایر جرایمی که قانون تعیین کرده است.

دادگاه اطفال و نوجوانان

به جرایم افراد زیر ۱۸ سال رسیدگی می‌کند و تشریفات آن با هدف حمایت از کودکان و نوجوانان متفاوت از دادگاه‌های عمومی است. در جرایم بسیار سنگین نوجوانان، پرونده در دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان رسیدگی می‌شود.

دادگاه‌ های نظامی

مخصوص رسیدگی به جرایم اعضای نیروهای مسلح است که در ارتباط با وظایف نظامی یا انتظامی خود مرتکب شده‌اند.

شامل:

• دادگاه نظامی یک
• دادگاه نظامی دو
• دادگاه تجدیدنظر نظامی

دادگاه کیفری یک

دادگاه کیفری یک

دادگاه کیفری یک یکی از مهم‌ ترین مراجع رسیدگی به جرایم سنگین در نظام قضایی ایران است و به پرونده‌ هایی رسیدگی می‌ کند که مجازات‌ های شدید و سنگینی برای آن‌ ها در قانون پیش‌بینی شده است.

مطابق قانون آیین دادرسی کیفری، جرایمی مانند جرائم مستوجب سلب حیات (اعدام)، حبس ابد، قطع عضو، جرائم تعزیری درجه سه و بالاتر و همچنین جرائم سیاسی و مطبوعاتی در صلاحیت این دادگاه قرار دارند.

به دلیل حساسیت بالای این پرونده‌ها، رسیدگی در دادگاه کیفری یک معمولاً توسط هیئتی متشکل از یک رئیس و دو مستشار انجام می‌شود تا دقت بیشتری در بررسی ادله و صدور رأی وجود داشته باشد.

در این دادگاه، متهم حق دارد از وکیل استفاده کند و تمامی مراحل رسیدگی با رعایت اصول دادرسی عادلانه انجام می‌شود. آرای صادرشده از دادگاه کیفری یک، در بسیاری از موارد قابل فرجام‌خواهی یا تجدیدنظر در مراجع بالاتر مانند دیوان عالی کشور هستند.

هدف از تشکیل این دادگاه، رسیدگی دقیق و تخصصی به جرایمی است که آثار و پیامدهای سنگینی برای افراد و جامعه دارند و به همین دلیل، قانون‌گذار تشریفات ویژه‌ای را برای رسیدگی به این پرونده‌ها در نظر گرفته است.

آدرس دادگاه کیفری 1: تهران، همت، کانون، بین پل شهیدان گیورگیزیان و میدان الغدیر (محله‌ی شهر زیبا)

با نشان به آدرس بالا بروید.

دادگاه کیفری دو

دادگاه کیفری دو

دادگاه کیفری دو عمومی‌ ترین مرجع رسیدگی به جرایم کیفری در ایران محسوب می‌ شود و بخش عمده پرونده‌ های کیفری در این دادگاه بررسی می‌ شوند.

هر جرمی که قانون رسیدگی به آن را در صلاحیت دادگاه کیفری یک، دادگاه انقلاب، دادگاه اطفال یا دادگاه نظامی قرار نداده باشد، در دادگاه کیفری دو رسیدگی می‌ شود.

پرونده‌ هایی مانند سرقت‌های عادی، خیانت در امانت، کلاهبرداری، توهین، تهدید، تخریب اموال، ضرب و جرح، صدور چک بلامحل و بسیاری از جرایم تعزیری دیگر معمولاً در این دادگاه مطرح می‌ شوند.

رسیدگی در دادگاه کیفری دو معمولاً توسط یک قاضی انجام می‌ شود و پس از بررسی کیفر خواست، دفاعیات طرفین و مدارک موجود، رأی صادر خواهد شد.

در بسیاری از پرونده‌ ها، آرای این دادگاه قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدید نظر استان هستند. سرعت رسیدگی، رعایت حقوق متهم و شاکی و اجرای صحیح قوانین کیفری از مهم‌ ترین وظایف دادگاه کیفری دو به شمار می‌ رود.

این دادگاه بیشترین حجم پرونده‌ های کیفری کشور را در اختیار دارد و نقش مهمی در برقراری نظم و اجرای عدالت ایفا می‌ کند.

آدرس دادگاه کیفری 2: تهران، خیام، بهشت، بین انصاری و نوری (محله‌ی سنگلج)

با نشان به آدرس بالا بروید.

دادگاه انقلاب

دادگاه انقلاب

دادگاه انقلاب یکی از دادگاه‌ های اختصاصی نظام قضایی ایران است که صلاحیت رسیدگی به برخی جرایم خاص را بر عهده دارد. این دادگاه پس از انقلاب اسلامی تشکیل شد و امروزه مطابق قانون، به پرونده‌ هایی مانند جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، محاربه، افساد فی‌ الارض، بغی، برخی جرایم مرتبط با مواد مخدر و روان‌ گردان و همچنین جرایمی که قانون به طور خاص در صلاحیت این دادگاه قرار داده است، رسیدگی می‌ کند.

رسیدگی در دادگاه انقلاب معمولاً توسط یک قاضی انجام می‌شود، اما در پرونده‌هایی که مجازات‌های سنگین مانند اعدام یا حبس ابد دارند، ترکیب دادگاه مطابق قانون متفاوت خواهد بود.

به دلیل حساسیت موضوعات امنیتی و برخی جرایم خاص، این دادگاه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و تشریفات قانونی ویژه‌ای نیز در آن رعایت می‌شود.

متهمان در این دادگاه نیز از حق داشتن وکیل و دفاع برخوردار هستند و آرای صادره، بسته به نوع جرم، ممکن است قابل تجدیدنظر یا فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور باشد. دادگاه انقلاب صرفاً در حدود صلاحیت‌های تعیین‌شده در قانون رسیدگی می‌کند و صلاحیت آن قابل توسعه به سایر جرایم نیست.

دادگاه اطفال و نوجوانان

دادگاه اطفال و نوجوانان مرجع تخصصی رسیدگی به جرایم افراد زیر ۱۸ سال است و با هدف حمایت از کودکان و نوجوانان و توجه به شرایط سنی، روانی و اجتماعی آن‌ها تشکیل شده است. در این دادگاه، علاوه بر بررسی جنبه کیفری پرونده، شخصیت، وضعیت خانوادگی، شرایط تربیتی و امکان اصلاح و بازپروری کودک یا نوجوان نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

رسیدگی در این دادگاه با تشریفات متفاوتی نسبت به دادگاه‌های عمومی انجام می‌شود تا از آسیب‌های روحی و اجتماعی برای افراد کم‌سن جلوگیری شود. در بسیاری از پرونده‌ها، حضور والدین، سرپرست قانونی یا مددکار اجتماعی نیز در روند رسیدگی اهمیت دارد.

اگر نوجوان مرتکب جرایم بسیار سنگین شود، پرونده ممکن است در دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان بررسی شود، اما همچنان مقررات خاص مربوط به افراد زیر ۱۸ سال رعایت خواهد شد. هدف اصلی این دادگاه، اصلاح، تربیت و بازگرداندن نوجوان به جامعه است و به همین دلیل، قانون‌ گذار مجازات‌ ها و تصمیمات متناسب با سن و وضعیت فرد را در نظر گرفته است.

دادگاه نظامی

دادگاه نظامی

دادگاه نظامی یکی از مراجع اختصاصی قوه قضائیه است که به جرایم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران رسیدگی می‌کند. این دادگاه تنها صلاحیت بررسی جرایمی را دارد که کارکنان نیروهای مسلح در ارتباط با وظایف و مسئولیت‌های نظامی یا انتظامی خود مرتکب شده باشند.

دادگاه‌ های نظامی به دو بخش دادگاه نظامی یک و دادگاه نظامی دو تقسیم می‌شوند و هر کدام با توجه به نوع و اهمیت جرم، صلاحیت رسیدگی به پرونده‌ها را دارند. جرایمی مانند تخلفات نظامی، فرار از خدمت، سوءاستفاده از تجهیزات نظامی، افشای اطلاعات محرمانه یا سایر جرایم مرتبط با وظایف نظامی در این دادگاه مطرح می‌ شوند.

رسیدگی در دادگاه نظامی نیز مطابق اصول دادرسی عادلانه انجام می‌شود و متهم حق استفاده از وکیل و ارائه دفاعیات را دارد. آرای صادره نیز در صورت وجود شرایط قانونی، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر نظامی یا دیوان عالی کشور خواهند بود. هدف از تشکیل دادگاه نظامی، حفظ نظم، انضباط و امنیت در نیروهای مسلح و رسیدگی تخصصی به جرایمی است که به دلیل ماهیت نظامی، نیازمند مرجع اختصاصی هستند.

جدول جرایم کیفری و مرجع رسیدگی

در جدول زیر مهم‌ ترین جرایم کیفری و حقوقی، به همراه توضیحی مختصر درباره هر جرم و دادگاه یا مرجع صالح برای رسیدگی به آن‌ ها معرفی شده است تا مسیر پیگیری پرونده‌ های کیفری برای افراد روشن‌ تر شود.

درگیر پرونده کیفری هستید یا درباره دادگاه و روند رسیدگی به پرونده خود سؤال دارید؟ با وکلای متخصص زمان وکیل تماس بگیرید. ما با تجربه در پرونده‌های کیفری و آشنایی کامل با مراجع قضایی، همراه شما در مسیر دفاع از حقوقتان هستیم.